Zoetermeer Centrum West

Zoetermeer Centrum West zag er in de vorige eeuw heel anders uit dan het huidige CW. Het busstation draaide toen op een strak overstapsysteem. Rond ieder heel uur – en op sommige momenten ook rond het halve uur – kwamen vrijwel alle lijnen twee à drie minuten voor het uur binnen. Vier minuten na het uur vertrokken de bussen weer vrijwel tegelijk. In die paar minuten moesten de reizigers van de ene bus op de andere overstappen.

De overstappers werden allemaal doorgegeven via Kort Verkeer, de bekende babbelbox van de ESO-foon. In theorie was dat een handig systeem, maar in de praktijk kon het vooral in de spits behoorlijk chaotisch worden. Bussen hadden ook toen vertraging en als meerdere chauffeurs tegelijk informatie doorgaven, ging het met aansluitingen en overstappers geregeld mis.

Centrum West is voor mij echter ook verbonden aan een van de zwaarste gebeurtenissen uit mijn jaren als buschauffeur. Hier maakte ik voor het eerst mee dat een collega tijdens zijn dienst om het leven kwam. Het ging om Cor Koper, een buschauffeur in hart en nieren. Hij kwam klem te zitten tussen twee autobussen en overleed aan de gevolgen daarvan. Dat ongeluk heeft destijds enorm veel impact gehad, niet alleen op mij maar op heel veel collega’s. Meer dan een week was het vrijwel stil op de babbelbox. Iedereen was aangeslagen. Het was een bizarre en verdrietige periode.

Tegelijkertijd had Centrum West ook een heel andere kant. Tijdens de paar minuten dat alle bussen stilstonden, kwamen veel chauffeurs even uit hun bus voor een praatje en een rokertje. Juist in die korte momenten sprak je collega’s van andere lijnen en rayons. Dat hoorde bij de sfeer van toen.

Op een van die momenten stond ik met Cees de Klerk Wolters te praten. Uit de trein kwam een conducteur met een zwartrijder die hij naar buiten had meegenomen. De jongen gedroeg zich aanvankelijk rustig tegenover de conducteur. Even later kwam er nog een conducteur uit de trein naar hem toe. Zoals ik het zelf heb meegemaakt, gaf die tweede conducteur hem onverwacht een kopstoot. Vanaf dat moment sloeg de sfeer volledig om en ging de jongen helemaal uit zijn dak. Binnen enkele seconden was een rustige situatie veranderd in grote chaos.

Op de hoofdfoto zien we de ZWN 1238, met achter het stuur Eddy van Hoof. Eddy is onlangs overleden. Hij was voor mij niet alleen een collega, maar ook een goede vriend. Toen Mar en ik heel stilletjes trouwden, was Eddy een van mijn getuigen. Alleen al daarom heeft deze foto voor mij veel meer betekenis dan alleen een bus op een oud busstation.

Centrum West werd later volledig gerenoveerd en veranderde in het station zoals we dat nu kennen. Bussen komen tegenwoordig op verschillende tijden binnen en vertrekken vaak vrijwel direct weer. Voor de reiziger is dat op veel momenten efficiënter, maar het contact tussen chauffeurs van verschillende rayons is er bijna niet meer. Die paar minuten waarin iedereen tegelijk stond te wachten en elkaar even sprak, zijn verdwenen.

Aan de ene kant mis ik de romantiek en de collegialiteit van het oude Centrum West. Aan de andere kant mis ik die plek ook helemaal niet. Iedere keer als ik eraan terugdenk, zie ik niet alleen de rijen bussen en de drukte rond het hele uur, maar ook de plaats waar Cor Koper zijn leven verloor. Zo blijven mooie en verdrietige herinneringen op één plek onlosmakelijk met elkaar verbonden.