Rondje stads- en streekvervoer in Nederland 2017-2018 (deel 9:Zuid-Holland)

 

Nu met plaatjes Arriva en Connexxion; vanaf 28-03-2019 met plaatjes Qbuzz en TCR

 

Hallo Marty en wie er maar wil meelezen,

 

In Zuid-Holland kom je voor een deel toch weer heel andere bussen tegen dan in de acht provincies en die ene metropoolregio waar wij al doorheen zijn gewandeld. Of “kwám je ….. tegen”, want in de afgelopen circa anderhalf jaar, waarop wij hier de schijnwerpers richten, is er tussentijds veel veranderd! Waarbij die in het zuidoostelijk deel van de provincie er wčl uitspringen.

 

In de aanbestedingen sinds het begin van deze eeuw heeft Zuid-Holland de buslijnen waarvoor zij verantwoordelijk is, samengevoegd tot drie verschillende concessies. Een daarvan omvat ook een spoorlijn, de MerwedeLingeLijn tussen Dordrecht en Geldermalsen via Gorinchem. De andere spoorlijn waarvoor de provincie opdrachtgever is, de RijnGouweLijn tussen Alphen aan den Rijn en Gouda (via Boskoop, voor zover carnaval geen roet in het eten gooit, zoals Marty weet …..), is afzonderlijk aanbesteed. Daarnaast is er nog een concessie voor vervoer over water (de Waterbus) en is de provincie ook opdrachtgever voor enkele afzonderlijke veerdiensten.

 

De drie busconcessies waren oorspronkelijk aan Connexxion en haar rechtsvoorgangers toegewezen; de laatste particuliere vervoerder in dit gebied, Verhoef, werd door de provincie gemakshalve tot onderaannemer van Connexxion gedegradeerd; vervolgens maakte Connexxion de aloude Verhoef-lijn tussen Driebruggen en Woerden tot onderdeel van een buurtbuslijn (tegenwoordig zie je overigens Verhoef-touringcars dienstdoen op Flixbus-lijndiensten tot ver over onze landsgrenzen – ‘t kan verkeren!). Geleidelijk aan verloor Connexxion terrein en kwamen alle Zuidhollandse busconcessies bij Arriva terecht. Echter, in de afgelopen jaren is het Arriva-imperium hier weer aan het afbrokkelen geraakt.

 

In het concessiegebied Zuid-Holland Noord zit Arriva voorlopig nog stevig in het zadel. Sinds het dienstregelingsjaar 2013 rijden hier op de reguliere streeklijnen VDL Citea-bussen, af en toe aangevuld met oudere VDL Ambassadors die uit andere concessies vrijkwamen; ook door VEOLIA en Connexxion afgestoten Ambassadors hebben hier nog wel eens een nieuwe werkplek gevonden. Vooral in het voorjaar, wanneer er extra buslijnen naar de Keukenhof worden gereden, wordt er materieel van elders, binnen of buiten het bedrijf, bij gehaald.

 

Voor de “kleine stadsdiensten” in dit gebied (Alphen aan den Rijn en Gouda) werden korte VDL Ambassador-bussen aangeschaft. Tegenwoordig wordt deze serie echter alleen nog vanuit Gouda ingezet, ook op streeklijnen, en rijden Citea’s tevens de stadslijnen te Alphen aan den Rijn. De stadsdienst Leiden is een ander verhaal. Arriva was verplicht, hiervoor de hybride Van Hool-bussen over te nemen die de provincie omstreeks 2009-2010 samen met Connexxion had aangeschaft en die door Connexxion overigens ook waren ingezet te Alphen aan den Rijn en Gouda. Zeer recentelijk is echter een start gemaakt met de vervanging van deze hybride bussen door elektrische Volvo 7900-bussen.

 

Ook wordt een aantal lijnen in deze concessie als Qliner of – sinds de dienstregeling 2015 – als R-Net-lijn geëxploiteerd. Een deel van deze lijnen had bij Connexxion al de status van Interliner. Het huidige HOV-lijnennet omvat de Qliners 361 Sassenheim – Schiphol v.v., 365 Leiden – Schiphol v.v., 380/381 Alphen aan den Rijn – Den Haag v.v. (alleen in spits), 382 Boskoop – Den Haag v.v. (alleen in spits), 383 Krimpen aan den IJssel – Den Haag v.v. (alleen in spits), 385 Sassenheim – Noordwijk – Den Haag v.v. (exploitatief gekoppeld aan lijn 361) en 386 Oegstgeest – Den Haag v.v., alsmede de R-Net-lijnen 400 Zoetermeer – Leiden v.v. (tot 2015 onderdeel van Qliner 365), 410 Leiderdorp – Leiden v.v. (sinds dienstregeling 2018; was in dienstregeling 2017 van lijn 365 afgesplitst als lijn 366), 470 Alphen aan den Rijn – Schiphol v.v. (tot dienstregelingsjaar 2018 Qliner 370) en 497 Schoonhoven – Gouda v.v. (nieuw sinds dienstregelingsjaar 2018; voordien streeklijn 197). Zowel op de Qliners als op de R-Net-lijnen rijden Volvo 8900-bussen. Zeven van deze bussen zijn van het tandemasser-type; deze laatste rijden normaliter op de drukke lijn 470 (voorheen 370). Voor de recentelijk toegevoegde R-Net-lijn 497 zijn slechts vier nieuwe Volvo 8900-bussen aangekocht; voor het overige wordt lijn 497 geëxploiteerd met “ver-R-Nette” VDL Citea-bussen. Sinds het dienstregelingsjaar 2016 beschikte Arriva in deze concessie ook over twee, wat oudere, Volvo 8700-Qliner-bussen; dit waren voormalige Brabantliner-bussen waarmee VEOLIA vanaf 2009 had gereden en die in 2015 door Arriva waren overgenomen om op de toenmalige Qliner van haar concessie Hoeksche Waard / Goeree-Overflakkee (lijn 396 Dirksland – Rotterdam-Zuidplein v.v.) te worden ingezet. Nu Arriva in concessiegebied Zuid-Holland Noord de meeste Qliner-bussen uit de verloren concessie Drechtsteden/Alblasserdam/Vijfheerenlanden (DAV) erbij heeft gekregen, lijken de beide Volvo 8700’s uit dienst te zijn genomen (ik zie ze niet meer op de ov-zoeker). Niettemin is er een duidelijk overschot aan Volvo 8900-bussen in deze concessie ontstaan, maar wellicht wordt geanticipeerd op de geplande omzetting, eind 2020, van de lijnen 30/31 Katwijk – Leiden v.v. in R-Net-lijnen. Momenteel laat Arriva vooral de gezamenlijk met Syntus geëxploiteerde lijnen 195/295 Rotterdam-Capelsebrug – Schoonhoven – Utrecht v.v. van de extra Volvo’s profiteren.

 

In de loop van 2018 is de stadsdienst Leiden uitgebreid met een “museumlijn” 10. Hiervoor zijn twee Mercedes Sprinter-bussen met dubbele achteras aangeschaft; wij kennen deze in 2014 gebouwde busjes al vanwege hun verleden bij Qbuzz in Oost-Groningen en bij Syntus in de provincie Utrecht.

 

Het concessiegebied Hoeksche Waard / Goeree-Overflakkee is met ingang van het dienstregelingsjaar 2016 “terugveroverd” door Connexxion. Hiervoor heeft Connexxion VDL Citea-bussen aangeschaft, maar wel op een nogal bijzondere manier. Het grootste deel van deze bussen, met wagennummers in de 5800-groep, werd namelijk bij zusterbedrijf VEOLIA vanuit Limburg weggeplukt. Daar waren deze bussen juist rond de start van het dienstregelingsjaar 2013 nieuw in dienst gekomen, toen nog met 5400-nummers, om een beloofde materieelverfrissing halverwege de concessieperiode te realiseren. VEOLIA wist echter het verdwijnen van deze Citea’s ten gunste van oudere Ambassadors (afkomstig uit verloren concessies in Zeeland en Noord-Brabant) aan de provincie Limburg te “verkopen” door op haar beurt vanaf een bepaald moment niet meer moeilijk te doen over een aantal zaken in de aanbestedingsprocedure voor de volgende concessie, waarin VEOLIA meende te zijn benadeeld ten opzichte van de op dat moment gevreesde concurrent NS/Abellio. Van deze 54 “Limburgse” Citea’s heeft Connexxion zeven exemplaren laten doorsluizen naar TCR om daarmee eveneens op lijnen van Hoeksche Waard / Goeree-Overflakkee te rijden (als ik de ov-zoeker mag geloven, wordt echter sinds kort wel eens een van deze bussen ingezet op lijn 160 van Connexxion-dochter OV Regio IJsselmond tussen Almere en station Amersfoort-Vathorst).

 

De enige nieuwe VDL Citea-bussen voor dit gebied waren de R-Net-bussen, genummerd in de 5900-groep, voor R-Net-lijn 436 tussen Stellendam (‘s avonds en op zondag: Ouddorp) en Rotterdam-Zuidplein via Dirksland, Middelharnis en Oude Tonge. De versnelde extra ritten tijdens de spits tussen Dirksland en Rotterdam-Zuidplein kregen al spoedig een afzonderlijk lijnnummer: 437.

 

TCR assisteert Connexxion in dit gebied ook met oudere VDL Ambassador-bussen en (deels gelede) Mercedes Citaro-bussen, waarvan een flink deel hier al ten tijde van de vorige concessieperiode in opdracht van Arriva reed. TCR rijdt voornamelijk op de schoollijnen in dit gebied (lijnnummers in 600-groep), maar ook veelvuldig op de lijnen 104 Renesse (!) – Ouddorp – Stellendam – Hellevoetsluis v.v. (nu weer structureel door naar Spijkenisse) en 135 Ooltgensplaat – Stad aan ‘t Haringvliet – Middelharnis v.v. en enkele diensten op de beide R-Net-lijnen; voor dit laatste doel is een aantal niet-gelede Mercedes Citaro-bussen in R-Net-stijl gebracht.

 

Zowel Connexxion als TCR rijden in het concessiegebied Hoeksche Waard /Goeree-Overflakkee ook met enkele VDL Ambassador-bussen die, na 8 jaar trouwe dienst, bij Hermes vrijkwamen toen eind 2016 een nieuwe concessieperiode in Zuid-Oost-Brabant aanving.

 

Het derde concessiegebied met buslijnen heette tot 9 december 2018 Drechtsteden/Alblasserwaard/Vijfheerenlanden (DAV) en heet sindsdien Drechtsteden/Molenlanden/Gorinchem (DMG); deze naamswijziging had te maken met een in aantocht zijnde gemeentelijke herindeling, die ook gepaard ging met de overgang van het oostelijk deel van het gebied naar de provincie Utrecht. Als gevolg daarvan kwamen enkele lijnen (waarvan lijn 85 Leerdam – Utrecht v.v. de belangrijkste is) voortaan onder de concessie van het vroegere Bestuur Regio Utrecht (BRU) kwamen te vallen; hier werd Qbuzz (“vermomd” als U-ov) “automatisch” de nieuwe hoofdexploitant. Maar ook het DMG-gebied kwam, door aanbesteding, bij Qbuzz terecht en werd daarmee onttrokken aan Arriva, welk vervoerbedrijf hier al sinds 1 januari 2003 reed.

 

Aanvankelijk omvatte de DAV-concessie uitsluitend een nogal wijdmazig geworden net van “traditionele” streekbuslijnen en een tweetal Qliners, voorheen Interliners: lijn 387 Gorinchem – Utrecht v.v. en lijn 388 Dordrecht – Utrecht v.v. Met ingang van 1 januari 2007 werd een volgende aanbesteding geëffectueerd, waarin de stadsdienst Dordrecht en de reeds genoemde MerwedeLingeLijn aan de concessie waren toegevoegd. Arriva won ook deze aanbesteding, met opvallende uitbreidingen en verbeteringen in het interlokale lijnennet.

 

De busseries waarmee Arriva in dit gebied – na maandenlang “rijdend busmuseum” te hebben gespeeld doordat de nieuwe bussen niet op tijd konden worden geleverd – in 2003 was begonnen te rijden, zijn in de loop van de tweede concessieperiode vervangen. Sinds 2014 verschenen er in dat kader Volvo 8900-bussen (waarvan enkele exemplaren al in het voorafgaande dienstregelingsjaar in Zuid-Holland Noord waren gaan rijden) in plaats van Mercedes Integro-bussen op de Qliner-diensten. En sinds het dienstregelingsjaar 2016 vervingen VDL Ambassador-bussen die acht jaar lang in het concessiegebied Hoeksche Waard / Goeree-Overflakkee hadden dienstgedaan, de verouderde DAF-Cummins/Wright-bussen op de streeklijnen. De Wright-bussen en de enkele Mercedes Citaro-bussen die sinds 2007 op de Dordtse stadslijnen waren ingezet, hadden al eerder (2010-2011) plaatsgemaakt voor nieuwe hybride Volvo-stadsbussen van het 7700-model.

 

Ook beschikte Arriva gedurende haar tweede concessieperiode voor het DAV-gebied over een serie kleine Irisbus-IVECO/Heuliez-bussen. Deze kwamen van pas op de “binnenstadslijn” 10 te Dordrecht, de stadslijnen te Gorinchem en de “polderlijntjes” in de Alblasserwaard en rondom Gorinchem, welke laatste door Arriva bijna vanuit het niets dan wel vanuit de as van eerdere opheffing in het Connexxion-tijdperk, en niet geheel zonder succes, tot (nieuw) leven werden gewekt. Voor stillere ritten op deze lijnen werden 8-persoonsbusjes ingehuurd, en de allerstilste (‘s avonds en ‘s zondags) werden alleen op afroep gereden (als belbus). Maar alle dorpen van enige omvang hadden nu dagelijks van de vroege ochtend tot de late avond elk uur openbaar vervoer!

 

Kort voor het einde van deze concessieperiode was door Arriva een bescheiden begin gemaakt met elektrificatie van stadslijnen: voor lijn 10 te Dordrecht werden drie elektrische IVECO/Rosero-busjes in gebruik genomen en voor de stadsdienst Gorinchem een tweetal korte, elektrische VDL Citea-bussen. Voor Gorinchem betekende dit dat alleen gedurende enige uren rondom de spitstijden elektrisch kon worden gereden.

 

Af en toe kwamen voor dit gebied ook bussen vanuit andere regio’s over; dit betrof vooral VDL Ambassador-bussen en enkele gelede Mercedes Citaro-bussen.

 

Sinds 9 december 2018 is de concessie DAV vervangen door de concessie DMG en heeft Qbuzz de nieuwe concessie in handen gekregen. Niet alleen is de gebiedsdefinitie veranderd, maar ook zijn er ingrijpende wijzigingen aangebracht in het lijnennet.

 

In het wagenpark voor deze vernieuwde concessie spelen IVECO Crossway-bussen een centrale rol. Deze zijn in drie versies geleverd.

 

Als R-Net-bus bedienen deze IVECO-bussen – als het goed is – de nieuwe R-Net-lijnen 488 Dordrecht – Rotterdam-Kralingse Zoom v.v., 489 Nieuw-Lekkerland – Rotterdam-Kralingse Zoom v.v. en 491 Sliedrecht – Rotterdam-Zuidplein v.v. Lijn 491 wordt overigens door TCR gereden, maar dat heb ik op de bussen – tot nu toe – niet aangegeven gezien. Er is nog een vierde R-Net-lijn in het gebied: de spoorlijn Geldermalsen – Gorinchem – Dordrecht v.v.; daarop rijden nog steeds de Spurt-treinen die Arriva hiervoor destijds had aangeschaft.

 

De IVECO-bussen met de functie “snelBuzz” (blauwe bussen) horen thuis op de, onderling gekoppelde, lijnen 316 Kinderdijk – Alblasserdam – Dordrecht v.v. en 392 Dordrecht – Rotterdam-Zuidplein v.v.

 

De overige IVECO-bussen (groene bussen) gelden als “streekBuzz”. Buiten de spits komen eigenlijk alleen de lijnen 81 Meerkerk-Knooppunt A27 – Utrecht v.v. en 90 Gelkenes – Utrecht v.v. voor dit materieel in aanmerking. In de spits komt daar een aantal op Rotterdam gerichte lijnen bij.

 

Ook de voormalige Qliners 387 en 388 worden tot het “snelBuzz”-net gerekend; hierbij is de route van lijn 388 zodanig gewijzigd dat niet meer Dordrecht, maar Rotterdam-Kralingse Zoom een begin- en eindpunt is. Voor deze lijnen is materieel aangekocht dat wat meer op lange-afstandsreizigers is gericht: Scania/Higer-bussen.

 

Op de minder drukke lijnen van de categorie “streekBuizz” rijdt onderaannemer Juijn met kleine IVECO/Rosero-bussen. Op enkele nog rustiger lijnen wordt met 8-persoonsbussen van het type Mercedes Sprinter volstaan, die eveneens worden ingezet door Juijn. In de avond verschuiven beide busseries naar andere lijnen. Het buurtbusmaterieel is wel van Qbuzz zelf.

 

Voor de “gaten” qua plaats en tijd die Qbuzz in het aanbod heeft opengelaten, zijn oproepbare deur-tot-halte-taxi’s en de zogenaamde “bestelBuzz” (gemeente Molenlanden) beschikbaar.

 

Via de provincie nam Qbuzz de vijf aanwezige elektrische busjes voor de stadsdiensten over, maar ook de hybride Volvo-bussen die in Dordrecht hadden dienstgedaan. Met die laatste serie bussen leek Qbuzz resp. Qbuzz-eigenaar Busitalia niet goed raad te weten; zij werden in eerste instantie bij de garage te Utrecht opgeslagen.

 

Maar met het elektrisch busvervoer wilde het tot nu toe niet erg vlotten. Op de - verder richting Drechtsteden uitgebreide – stadsdienst Dordrecht ging Qbuzz in eerste instantie rijden met 35 MAN Lion’s City-bussen; deze waren eind 2007 door Connexxion aangeschaft voor de concessie Amstelland/Meerlanden van de Metropoolregio Amsterdam en aldaar na tien jaar uitgefaseerd. Door het tot nu toe ontbreken van laadvoorzieningen is pas zeer recentelijk gestart met de indienststelling van de voor deze stadsdienst bestemde EBUSCO-bussen.

 

Ondanks de verdubbeling van aantal aanwezige, elektrische IVECO/Rosero-busjes lukt het tot nu toe evenmin, de – qua route ook uitgebreide – stadslijn 10 volledig met dit materieeltype te exploiteren. Er wordt bijgesprongen door een busje van Snelle Vliet en een vanuit Utrecht “geleende” Mercedes Sprinter-drieasser.

 

De beide andere Utrechtse Mercedes Sprinter-drieassers rijden veelvuldig op stadslijn 1 te Gorinchem (de enige overgebleven “normale” stadslijn te Gorinchem; op lijn 5 rijdt een 8-persoonsbus van Juijn, terwijl het spitslijntje 6 is opgenomen in de met IVECO/Rosero-materieel van Juijn uitgevoerde streekomlopen), want van inzet van de elektrische VDL Citea-bussen komt momenteel ook weinig terecht. Om deze beide bussen volledige diensten te kunnen laten rijden, dient er een laadpaal voor snelladen (officieel zijn hiervoor 7 minuten per uur beschikbaar …..) bij het busstation te worden geplaatst, maar hiertegen loopt een bezwaarprocedure.

 

Dat zijn niet de enige problemen waar Qbuzz in haar nieuwe concessiegebied tegenaan loopt. Met de gekozen rijtijden en omlopen bleek een betrouwbare dienstuitvoering niet mogelijk. Qbuzz wijt dit onder meer aan de toegenomen verkeersdrukte en opstartproblemen met de verkeerslichtenbeďnvloeding. Daardoor moesten enkele MAN-bussen vanuit de stadsdienst Dordrecht worden overgeplaatst naar streeklijnen en zelfs naar de R-Net-lijnen 488 en 489. Een geluk bij een ongeluk was dat er op enkele MAN-bussen nog een R-Net-”onderlaag” zat omdat deze bussen ook bij Connexxion al eens tot R-Net-bus waren gepromoveerd. Maar ook vanwege de technische staat van de MAN-bussen ontstond er in totaal een tekort aan beschikbare bussen. De stadsdienst te Utrecht van Qbuzz/U-ov kon twee Mercedes Citaro-bussen missen, waardoor er nu weer – hetgeen karakteristiek was voor het vroegere Dordtse gemeentelijk vervoerbedrijf en deels ook nog voor StadsVervoer Dordrecht – Mercedes-bussen op de Dordtse stadsdienst rijden! Maar wel in een Utrechts-geel jasje. En bovendien zijn circa tien hybride Volvo’s uit de erfenis van Arriva tijdelijk teruggekeerd op het Dordtse lijnennet. Kortom, – nog even – een prachtige en kleurrijke mix aan busmaterieel te Dordrecht!

 

Voor de volledigheid meld ik nog dat de aanbesteding van de spoorlijn Gouda – Alphen aan den Rijn v.v. beide keren door NS is gewonnen, zij het de laatste keer officieel door NS-dochter Abellio. Ook deze spoorlijn wordt sinds de laatste aanbesteding (eind 2016) tot het R-Net gerekend. Samen met de Arriva-lijnen 470 en 497 is er dus een volledige R-Net-verbinding tussen Schoonhoven en Schiphol ontstaan; overdag op werkdagen 4 keer per uur, al sluit niet alles even mooi op elkaar aan.

 

Nog wat toelichting bij de plaatjes (nu Arriva + Connexxion; vanaf 28 maart a.s. Qbuzz + TCR):

 

  • De op 1 december 2018 door Afdeling West van de Autobus Documentatie Vereniging georganiseerde afscheidsexcursie naar Arriva in het DAV-gebied bood mij onder meer gelegenheid om een in de vestiging Alblasserdam ondergebrachte VDL Ambassador-bus in Noordbrabantse kleurstelling op de film te krijgen. De eerste opname is dan ook van Arriva-bus 52, die – volgens http://wiki.ovinnederland.nl – zijn leven is begonnen als BBA-bus 5056 en dan al in 2006 moet zijn afgeleverd. Arriva heeft deze bus inderdaad ook in Noord-Brabant gebruikt, maar meer nog in Zuid-Holland.
  • Vervolgens een aantal opnamen van VDL Ambassador-bussen bij Arriva-DAV die vanaf eind 2008 acht jaar lang voor Connexxion in de provincie Utrecht hadden gereden: achtereenvolgens bus 0085 (ex-Connexxion 4241) en bus 0086 (ex-Connexxion 4242) bij het overstappunt Ridderkerk-Sportlaan, bus 0157 (ex-Connexxion 4231) nog als “Achterhoekse” bus bij de vestiging Alblasserdam, bus 0160, nog in de groene Connexxion-kleur, maar met binnenin een mededeling die aan tussentijdse inzet voor het Keukenhof-vervoer herinnert, op Arriva-lijn 91 Sliedrecht – Rotterdam-Zuidplein v.v., bus 0162 als daadwerkelijke Keukenhof-bus op Schiphol voor Arriva-lijn 858 en de Connexxion-groene bus 0163 bij de vestiging Alblasserdam in gezelschap van de eerder genoemde wagens 0160 en 0157 čn de splinternieuwe, voor Qbuzz bestemde IVECO-bus 6415 (het onderkomen van Arriva bevond zich bij de plaatselijke IVECO-dealer).
  • Op de in 2018 geopende “museumlijn” 10 te Leiden rijden onder de wagennummers 0190 en 0191 twee van de zes Mercedes Sprinter-drieassers die in 2014 bij Qbuzz in Oost-Groningen in gebruik waren genomen, aldaar weer spoedig verdwenen en in 2017 opdoken voor tijdelijke inzet bij Syntus in de provincie Utrecht.
  • Een van de weinige gelede bussen waarmee Arriva in de provincie Zuid-Holland heeft gereden, is de in 2005 voor de stadsdienst Groningen aangeschafte Mercedes Citaro-bus 227; hier in actie voor het Keukenhof-vervoer in 2018.
  • Amper een week geleden en vóór de officiële ingebruikname door de gedeputeerde schoot ik bij station Leiden De Vink mijn eerste plaatjes van elektrische Volvo 7900-bussen op de stadsdienst Leiden. De Arriva-wagens 4802 en 4804 verschenen hier; bij het opladen had de 4802 enige tijd gezelschap van de binnenkort hier verdwijnende, maar nog geen tien jaar oude hybride Van Hool-bus 4843. Andere hybride Van Hool-bussen die ik vastlegde, waren bus 4835 en een vertegenwoordiger van de ietwat afwijkende eerste serie, bus 4885; deze laatste ook nog eens naast de 4846.
  • Met de hybride Volvo 7700-bussen van de stadsdienst Dordrecht reed Arriva vooral in de spits ook wel op streeklijnen. Vroeg in de ochtend registreerde ik eens zowel bus 5401 als bus 5415 op lijn 92 nabij Rotterdam-Zuidplein. Tussendoor een opname van de wagens 5411, 5413 en 5422 tijdens de afscheidsexcursie in de garage te Dordrecht. Op een van de laatste avonden vóór de concessiewisseling maakte ik een afscheidsrit met dit bustype (althans, dat dácht ik) en filmde ik bus 5422 onder een voor de volgende concessiehouder gereedstaande laadpaal op het gezamenlijke eindpunt van de lijnen 5 en 7 in de Dordtse wijk Sterrenburg.
  • Een ander markant bustype van Arriva-DAV was de kleine IVECO-Irisbus/Heuliez. Ik filmde bus 6039 op stadslijn 4 te Gorinchem, bus 6043 op lijn 74 na een ritje met deze bus naar het Schoonhovenseveer en – eerder – bus 6045 op deze zelfde lijn op het andere eindpunt, station Gorinchem. Deze bus 6045 werd ook bij de afscheidsexcursie op de vestiging Alblasserdam aangetroffen en liet zich vastleggen met de groene VDL Ambassadors 0163 en 0160.
  • In de garage te Dordrecht stond ook bus 6092, een van de bij Arriva in dienst gekomen elektrische IVECO/Rosero-busjes.
  • Volvo 8900-Qliner-bus 7702 poseerde te Dordrecht samen met het Irisbusje 6035 en de Ambassador 8371. Ook het IVECO/Rosero-busje 6091 voegde zich hierbij. Op een Qliner van Zuid-Holland Noord, lijn 361, filmde ik de Volvo 8900-bus 7728. En op een avond kon ik te Leiden nog net de achterzijde filmen van Volvo 8700-bus 7761 – in 2009 in dienst gekomen als VEOLIA-bus 5860 ten behoeve van de Brabantliner, als een beter alternatief voor de Ambassadors op deze dienst, mede op basis van een onderzoek waarbij ook de webstie “OV in Boskoop” werd betrokken!! –; met deze bus was ik meegereden op lijn 365 vanaf Schiphol (hij rammelde wel wat meer dan in zijn begintijd).
  • De plaatjes van Volvo 8900-bussen in de R-Net-kleur betreffen de eind 2017 voor lijn 497 in dienst gekomen bus 7764 te Bergambacht en de drieassige bus 7774 als lijn 470 te Alphen aan den Rijn.
  • Al in de eerste week van de nieuwe dienstregeling kwam ik bij station Den Haag Centraal de uit het DAV-gebied afkomstige Volvo-Qliner-bus 7784 op lijn 383 tegen. Met soortgenoot 7786 maakte ik het nog bonter mee. Op mijn persoonlijke afscheidsavond inzake Arriva-DAV reed ik met deze bus voor het laatst vanaf het Jaarbeursplein te Utrecht over de ‘oude” lijn 388 mee naar Dordrecht. En acht avonden later kreeg ik precies dezelfde bus vanaf perron C van het centrale busstation te Utrecht voor een rit over lijn 195 naar Rotterdam-Capelsebrug! Bus 7787 zou als enige van de serie naar Noord-Brabant worden overgeplaatst; tijdens de afscheidsexcursie op 1 december j.l. stond deze, samen met de hybride bussen 5407 en 5410, bij de Volvo-dealer te Alblasserdam, vlakbij de IVECO-dealer die aan Arriva gastvrijheid verleende. En de voor verrijking van Arriva Touring te Groningen bestemde bus 7788 konden we bij de vestiging Schelluinen fotograferen, samen met het Irisbusje 6039 en de voor Brabantse diensten bestemde VDL Citea-bus 8946.
  • Voor de afscheidsexcursie op 1 december j.l. werd de gelede Mercedes Citaro-bus 7809 ingezet, die, net als de 227, in 2005 in de provincie Groningen was gaan rijden, maar dan als streekbus. De tweede excursiebus was de “Brabantse” VDL Ambassador-bus 53 (ex-BBA 5057). We kregen onder meer fotostops aangeboden op mooie plekjes te Kinderdijk, Nieuwpoort en Ameide.
  • Het meest gangbare materieel in de laatste jaren van Arriva-DAV betrof de VDL Ambassador-bussen die vanaf eind 2007 tot eind 2015 voor de concessie Hoeksche Waard / Goeree-Overflakkee hadden gereden. De plaatjes tonen bus 8331 te Gorinchem, bus 8338 bij een verkeerde inzet vanuit Schelluinen te Sleeuwijk-Tol Oost op de Brabantse lijn 120, bus 8349 op lijn 90 te Nieuwpoort, bus 8360 op het begin-/eindpunt van lijn 16 te Alblasserdam (reeds ingericht als R-Net-halte voor Qbuzz-lijn 489!), bus 8375, samen met onze excursiebussen, als lijn 93 te Kinderdijk en bus 8376 als deze zelfde lijn 93 (die bij Qbuzz een geheel andere route zou krijgen) op het Zuidplein te Rotterdam.
  • Een plaatje van VDL Citea-bus 8755 op lijn 147 te Uithoorn met de zeer gewaardeerde chauffeur die iedereen van ons kent (ik was nog even uitgestapt om de eerder vertoonde opname van Volvo-bus 5726 op Connexxion-lijn 174 te maken).
  • Een recente blik op de buffer te Leiden: erg vreemd dat ook de doorgaande (stads)lijnen bij station Leiden vaak een poosje “bufferen”, de nieuwe elektrische Volvo-bus 4802 op lijn 3 doet dat hier ook. De 4802 wordt door twee ietwat bijzondere bussen geflankeerd: de R-Net-Volvo-bus 7758 čn (dat zag ik pas toen ik al thuis was) de VDL Ambassador-bus 8539, een oorspronkelijk in Friesland in dienst gestelde bus (maar al heel lang in Zuid-Holland Noord)! Uiterst links staat overigens bus 8781 en uiterst rechts de 8720.
  • Twee opnamen van VDL Citea-bussen die tot R-Net-bus zijn gepromoveerd: de 8803 op – inderdaad – lijn 497 te Bergambacht; de 8805 op lijn 190 bij station Rotterdam-Alexander, een luxe die voor deze opvolger van de oude Van Gog-lijn 16 niet wordt gevraagd.
  • In afwijking van de reguliere inzet van korte VDL Ambassadors, op het volgende plaatje de VDL Citea-bus 8817 als stadslijn 2 te Gouda, met naast zich een Midcity-busje van Pouw dat wordt ingezet op Syntus-lijn 106.
  • Een andere afwijkende inzet maakte ik op een zomeravond in 2018 mee, toen VDL Citea-bus 8945, na aankomst te Gorinchem als de Brabantse lijn 121, had moeten inrukken richting de garage te Schelluinen, maar in plaats daarvan als lijn 81 vertrok richting Utrecht via Vianen.
  • De korte elektrische VDL Citea-bus 9642 is hier afgebeeld als stadslijn 4 te Gorinchem en – tijdens de afscheidsexcursie op 1 december j.l. – bij de Arriva-vestiging te Schelluinen, alwaar tot nu toe ook het opladen moest plaatsvinden.
  • Voorbeeld van een vertrektijdenlijstje bij Arriva in het DAV-gebied: elk uur een bus, maar bij weinig vervoer een 8-persoonsbus resp. een belbus. De route van de betreffende lijntjes 73/573 kwam ten gevolge van de provinciale herindeling in drie verschillende provincies te liggen en dreigde bij de aanbesteding tussen wal en schip te geraken. Uiteindelijk regelde provincie Gelderland via Arriva, als concessiehouder voor het gebied Achterhoek/Rivierenland, dat er beperkte reismogelijkheden langs deze route terugkwamen, waaronder de aan de EGAO uitbestede schoollijn 673.
  • Spurt-treinen van Arriva op de MerwedeLingeLijn te Gorinchem.
  • Op Goeree-Overflakkee verzorgt Connexxion onder meer lijn 135, hier te Middelharnis met de van Hermes afkomstige VDL Ambassador-bus 3339. Soortgenoot 3340 is zowel bij Rotterdam-Zuidplein afgebeeld, vertrekkende als spitslijn 176 via de Hoeksche Waard naar Dordrecht, alsook bij de vestiging te Dirksland, bezocht in het kader van een excursie met Museumbus 1698, waarbij de TCR-bus 616-3354, die uit dezelfde Hermes-serie afkomstig is, ernaast is gezet. Ook bus 3346, evenzo eind 2008 begonnen bij Hermes, is als lijn 135 geportretteerd, in dit geval op het knooppunt Den Bommel-N59 P+R (oudere benaming: Schaapsweg).
  • Ook in dit concessiegebied trof ik enkele keren een voormalige Sternet-Mercedes Citaro-bus aan, ingezet ter wille van een onderhoudsslag van de reguliere Connexxion-bussen. Aan het eind van de middag stond bus 4001, geleverd eind 2007, te Dordrecht gereed om een rit op spitslijn 175 naar Strijen te gaan maken.
  • De VDL Citea-bus 5863, in het dienstregelingsjaar 2013 begonnen als VEOLIA-bus 5420, legde ik bij het metro-/busstation Spijkenisse Centrum vast nadat deze aldaar als lijn 104 was binnengekomen.
  • Schoollijn 674 tussen Groot-Ammers en Gorinchem was door Arriva uitbesteed aan de Eerste Giessendamse Autobus Onderneming (EGAO), het bedrijf dat ooit (tot 1982) de stadsdienst te Gorinchem verzorgde. Toen ik op een middag de passage van deze buslijn bij het Schoonhovenseveer (Gelkenes) afwachtte, verscheen er een BOVA-bus van de EGAO zonder enige verdere aanduiding, die ook nog – bij gebrek aan passagiers waarschijnlijk – de hoofdweg richting Gorinchem opdraaide zonder door te rijden richting Groot-Ammers; maar het moest ‘m wel geweest zijn!
  • We eindigen voorlopig met twee plaatjes van een busje van Haars, die door Arriva voor kleinebusjeswerk in de buurt van Gorinchem werd ingehuurd. Onder andere voor het op zaterdag rijden van lijn 74. De excursie op 1 december j.l. bood gelegenheid om zo’n Mercedes-busje te Nieuwpoort op de film te zetten (een busje van Juijn was net gepasseerd voor – wellicht – een gebiedsverkenningsrit!). Een van Haars’ andere busjes was uitgedost met reclame voor de niet lang vóór het einde van Arriva-DAV in gebruik genomen (opnieuw, want in een ver verleden reed er ook een stadsbus naar de Lingewijk) lijn 5 te Gorinchem. Maar aangezien in werkelijkheid twee busjes een omloop over lijn 5 čn lijn 76 Hardinveld-Giessendam – Giessenburg – Gorinchem v.v. volgden, was deze beschildering normaliter slechts de helft van de tijd op zijn plaats.

 

 

Over een paar weken stuur ik bij dit verhaal andere plaatjes, die betrekking hebben op met name Qbuzz en TCR.

 

Tot dan!

 

 

Dick

(c) OV in Boskoop - Alle rechten voorbehouden-Overname in gedrukte of digitale vorm zonder toestemming niet toegestaan